Spis treści
Zmiany w Ordynacji podatkowej mają konkretną datę
Od 1 października 2026 roku zacznie obowiązywać duża część zmian w Ordynacji podatkowej, czyli podstawowej ustawie regulującej relacje podatnika z organami podatkowymi. To nie jest już odległa zapowiedź, lecz opublikowana nowelizacja, która ma uprościć część procedur i ograniczyć zbędną korespondencję z urzędem. Zmiany dotyczą między innymi czynności sprawdzających, nadpłat, płatności podatku przez inną osobę, umorzenia podatku przed terminem płatności, zdalnych przesłuchań oraz raportowania schematów podatkowych MDR. Dla przedsiębiorców oznacza to mniej formalności w prostych sprawach, ale także konieczność aktualizacji procedur podatkowych. Dobrze prowadzona Księgowość pomoże wykorzystać ułatwienia bez utraty kontroli nad rozliczeniami.
Ordynacja podatkowa decyduje o codziennych kontaktach z fiskusem
Ordynacja podatkowa bywa kojarzona głównie ze sporami, kontrolami i postępowaniami. W praktyce wpływa jednak także na zwykłe, codzienne sprawy przedsiębiorcy. Reguluje korekty deklaracji, nadpłaty, pełnomocnictwa, wezwania z urzędu, odsetki, ulgi w spłacie zobowiązań, przedawnienie i komunikację z organami podatkowymi. Dlatego zmiany od 1 października 2026 roku są ważne nie tylko dla dużych firm. Dotyczą również JDG, spółek z o.o., firm rodzinnych i przedsiębiorców prowadzących sprzedaż transgraniczną. Nawet drobna korekta deklaracji może oznaczać mniej formalności. Z drugiej strony większa automatyzacja po stronie urzędu wymaga, aby firma miała porządek w danych i dokumentach.
Urząd poprawi oczywiste błędy do 10 tys. zł
Jedna z praktycznych zmian dotyczy czynności sprawdzających. Organ podatkowy będzie mógł samodzielnie skorygować deklarację, jeżeli znajdzie w niej błędy rachunkowe, oczywiste omyłki albo wypełnienie niezgodne z ustalonymi wymaganiami, a zmiana wysokości zobowiązania, nadpłaty, zwrotu podatku albo straty nie przekroczy 10 tys. zł. Dotychczas limit wynosił 5 tys. zł. To może skrócić czas załatwiania prostych spraw, w których błąd jest techniczny i nie wymaga długiej wymiany pism. Nie oznacza to jednak, że urząd będzie mógł dowolnie zmieniać rozliczenia przedsiębiorcy. Chodzi o oczywiste korekty, a podatnik powinien sprawdzać doręczone informacje i reagować, jeśli nie zgadza się ze zmianą.
Podatnik nadal może sprzeciwić się korekcie urzędu
Samodzielna korekta deklaracji przez urząd nie kończy sprawy automatycznie. Podatnik powinien otrzymać informację o przyczynie korekty oraz pouczenie o prawie wniesienia sprzeciwu. Jeżeli przedsiębiorca nie zgadza się ze stanowiskiem organu, powinien zareagować w ustawowym terminie. To ważne, ponieważ brak reakcji może oznaczać, że korekta pozostanie w obrocie. W praktyce firma powinna mieć procedurę odbioru korespondencji z urzędu i szybkiego przekazywania jej do księgowości. Nawet drobna korekta może dotyczyć rozliczeń VAT, PIT, CIT albo straty podatkowej. Dlatego większy limit uproszczonych korekt nie zwalnia z kontroli dokumentów.
Mniej formalności przy nadpłacie z korekty deklaracji
Kolejne ułatwienie dotyczy nadpłat. Jeżeli nadpłata wynika ze skorygowanej deklaracji składanej po upływie terminu do jej złożenia, podatnik co do zasady nie będzie musiał składać odrębnego wniosku o stwierdzenie nadpłaty. To ważna zmiana dla firm, które korygują deklaracje po wykryciu błędu i chcą odzyskać nadpłacony podatek. Jeżeli jednak z korekty deklaracji wynika nadpłata większa niż 10 tys. zł, podatnik musi dołączyć pisemne uzasadnienie przyczyn korekty. Organ nadal będzie mógł poprosić o wyjaśnienia, jeżeli pojawią się wątpliwości. Uproszczenie nie zwalnia więc przedsiębiorcy z obowiązku posiadania dokumentów potwierdzających korektę.
Limit płatności podatku przez inną osobę wzrośnie do 5 tys. zł
Od 1 października 2026 roku wzrośnie limit podatku, który może zapłacić za podatnika inny podmiot. Dotychczas był to 1 tys. zł, a po zmianie limit ma wynosić 5 tys. zł. To praktyczne ułatwienie w firmach rodzinnych, grupach powiązanych, małych działalnościach i sytuacjach, gdy przelew technicznie wykonuje ktoś inny niż podatnik. Nie oznacza to jednak, że dowolna osoba może bez ograniczeń regulować wszystkie zobowiązania podatkowe przedsiębiorcy. Limit nadal istnieje, a większe kwoty wymagają zachowania standardowych zasad. Warto też pilnować tytułu przelewu, identyfikacji podatnika i rodzaju zobowiązania. Profesjonalne Biuro rachunkowe pomoże uniknąć błędów przy płatnościach, które później trudno odkręcić.
Umorzenie podatku przed terminem płatności
Nowelizacja wprowadza możliwość wnioskowania o umorzenie podatku w całości albo w części jeszcze przed upływem terminu jego płatności. Do tej pory umorzenie kojarzyło się przede wszystkim z zaległością podatkową, czyli sytuacją, gdy termin zapłaty już minął. Nowe rozwiązanie może być pomocne, gdy przedsiębiorca wcześniej wie, że zapłata podatku wywoła poważne problemy finansowe. Trzeba jednak pamiętać, że umorzenie nadal będzie ulgą uznaniową. Oznacza to, że organ podatkowy oceni sytuację i nie ma automatycznego obowiązku przyznania ulgi. W praktyce firma powinna przygotować dokumenty finansowe, uzasadnienie wniosku oraz argumenty dotyczące ważnego interesu podatnika albo interesu publicznego.
Zdalne przesłuchania w sprawach podatkowych
Od 1 października 2026 roku część przesłuchań podatkowych będzie mogła odbywać się zdalnie. Chodzi o przesłuchanie strony albo świadka przy użyciu urządzeń technicznych, które umożliwiają jednoczesny przekaz obrazu i dźwięku. To duże ułatwienie dla przedsiębiorców, członków zarządu, księgowych i świadków, którzy działają w różnych miejscowościach albo często podróżują służbowo. Zdalne przesłuchanie może ograniczyć czas i koszty udziału w czynności. Nie będzie jednak automatycznym prawem podatnika w każdej sprawie. Warunkiem jest między innymi posiadanie odpowiednich środków technicznych przez organ podatkowy. Sama czynność nadal pozostaje formalnym elementem postępowania, dlatego przed udziałem warto przygotować dokumenty, pełnomocnictwa i stabilne połączenie.
MDR po zmianach, czyli koniec raportowania krajowych schematów
Bardzo istotne zmiany dotyczą MDR, czyli raportowania schematów podatkowych. Schemat podatkowy to określone uzgodnienie, które może wymagać zgłoszenia do Szefa KAS, jeżeli spełnia ustawowe kryteria. Od 1 października 2026 roku obowiązek raportowania krajowych schematów podatkowych zostanie zniesiony. Raportowanie pozostanie przede wszystkim dla schematów transgranicznych, czyli takich, które mają element międzynarodowy i wynikają z wymogów prawa unijnego. Po zmianach MDR będzie zasadniczo koncentrować się na uzgodnieniach transgranicznych, przy czym z zakresu tych przepisów wyłączone będą podatek od wartości dodanej, w tym polski VAT, oraz akcyza. Dla firm krajowych może to oznaczać wyraźne ograniczenie obowiązków, ale nie likwidację całego obszaru MDR.
Mniej formularzy MDR, ale większa potrzeba dobrej kwalifikacji
Zmiany w MDR mają ograniczyć liczbę formularzy i obowiązków. Wśród uproszczeń znajdują się między innymi likwidacja MDR-2, możliwość składania MDR-3 raz do roku, możliwość podpisania MDR-3 przez pełnomocnika oraz zmiany w definicjach stosowanych przy schematach podatkowych. Jednocześnie ma zostać wyłączona możliwość uzyskania interpretacji indywidualnej w zakresie MDR. To ważne, ponieważ MDR należy do trudniejszych obszarów prawa podatkowego. Dla przedsiębiorcy oznacza to mniej raportowania krajowego, ale większą wagę prawidłowej oceny transakcji transgranicznych. W Warido szczególnie zwracamy na to uwagę przy firmach działających w kilku krajach, gdzie podatki potrafią podróżować z walizką pełną definicji.
Firmy transgraniczne powinny zachować czujność
Zniesienie raportowania krajowych schematów podatkowych może dawać poczucie dużego uproszczenia. Firmy działające międzynarodowo nie powinny jednak odkładać procedur MDR do szuflady. Jeżeli spółka kupuje usługi od zagranicznych podmiotów, korzysta z finansowania grupowego, przenosi funkcje między krajami, wypłaca należności do podmiotów zagranicznych albo uczestniczy w reorganizacji międzynarodowej, nadal może mieć obowiązki raportowe. Kluczowe będzie ustalenie, czy uzgodnienie ma charakter transgraniczny i czy spełnia ustawowe cechy rozpoznawcze. Dobrze zorganizowana Księgowość online pomaga połączyć dane z faktur, umów i rozliczeń podatkowych, zanim temat MDR urośnie do rozmiarów pełnego compliance’owego labiryntu.
Interpretacje lokalne w bazie EUREKA
W okolicach zmian październikowych przedsiębiorców zainteresuje też odrębna nowelizacja dotycząca interpretacji indywidualnych w sprawach podatków i opłat lokalnych, w tym podatku od nieruchomości. Ustawa została opublikowana jako Dz.U. 2026 poz. 825 i wchodzi w życie 24 września 2026 roku. Zmiana zakłada publikowanie takich interpretacji w ministerialnej bazie EUREKA. Dla firm posiadających nieruchomości, magazyny, hale produkcyjne albo lokale użytkowe może to być praktyczne ułatwienie. Dotychczas stanowisk gmin trzeba było często szukać w różnych biuletynach i na stronach lokalnych urzędów. Centralna baza ułatwi porównywanie podejścia organów, choć nie rozwiąże wszystkich sporów. To osobna zmiana, ale warto ją monitorować razem z Ordynacją podatkową, bo wpływa na dostęp do praktyki organów.
Pełnomocnictwa i wyjaśnienia przez pełnomocnika
Nowelizacja porządkuje również część spraw związanych z pełnomocnictwami. W praktyce ważna jest możliwość szerszego działania pełnomocnika przy aktualizacji pełnomocnictwa ogólnego oraz możliwość składania wyjaśnień przez pełnomocnika, gdy organ wzywa podmiot do przedstawienia informacji. Dla przedsiębiorcy to ułatwienie, ponieważ nie każda odpowiedź do urzędu musi wymagać osobistego zaangażowania właściciela albo członka zarządu. Warto jednak pamiętać, że pełnomocnictwo powinno być prawidłowo udzielone i aktualne. Błąd w pełnomocnictwie może opóźnić sprawę albo spowodować, że pismo nie wywoła oczekiwanych skutków. Dlatego dokumenty reprezentacji powinny być uporządkowane przed sporem, a nie dopiero po pierwszym wezwaniu.
Co zmiany oznaczają dla małych i średnich firm?
Dla małych i średnich firm najważniejsze będą uproszczenia w prostych sprawach. Wyższy limit korekty z urzędu, mniej formalności przy nadpłacie i wyższy limit płatności podatku przez inną osobę mogą realnie skrócić obsługę bieżących tematów. Jednocześnie przedsiębiorca nie powinien tracić czujności. Jeżeli urząd poprawi deklarację, trzeba sprawdzić, czy korekta jest prawidłowa. Jeżeli firma występuje o nadpłatę, powinna mieć dokumenty potwierdzające przyczyny korekty. Jeżeli korzysta ze zdalnego przesłuchania, musi potraktować je jak formalną czynność procesową. Ułatwienia działają najlepiej wtedy, gdy księgowość ma dobrze uporządkowane dane.
Checklista dla przedsiębiorcy przed 1 października 2026 roku
Przedsiębiorca powinien sprawdzić, kto w firmie odbiera pisma z urzędu i kto odpowiada za reakcję na korekty dokonywane w ramach czynności sprawdzających. Następnie warto uporządkować procedurę korekt deklaracji i nadpłat, szczególnie gdy kwoty mogą przekraczać 10 tys. zł. Kolejny krok to weryfikacja zasad płatności podatków, aby przelewy wykonywane przez inne osoby były prawidłowo opisane. Firmy działające transgranicznie powinny zaktualizować procedurę MDR i sprawdzić, które uzgodnienia nadal mogą wymagać raportowania. Warto też przygotować zasady udziału w zdalnych przesłuchaniach oraz przegląd pełnomocnictw. Wsparcie specjalisty, jakim jest Księgowy online, pozwala zamienić zmiany w procedurę, a nie w nerwowy maraton po dokumenty.
Nowelizacja jako sygnał do porządkowania procedur
Zmiany w Ordynacji podatkowej od 1 października 2026 roku mają uprościć część kontaktów podatnika z urzędem. Nie zastępują jednak rzetelnej dokumentacji, dobrej komunikacji i bieżącej kontroli rozliczeń. Urząd będzie mógł szybciej poprawić oczywiste błędy, ale przedsiębiorca nadal powinien wiedzieć, skąd wynikają dane w deklaracji. Nadpłaty będą prostsze proceduralnie, ale korekta musi mieć podstawę. MDR zostanie ograniczony, ale schematy transgraniczne nadal wymagają uwagi. W Warido łączymy ponad 18 lat doświadczenia z nowoczesnymi rozwiązaniami, takimi jak Enova365. Pracujemy 100% online, zapewniamy dedykowaną księgową i wspieramy przedsiębiorców w księgowości, kadrach oraz płacach. Dbamy także o bezpieczeństwo danych zgodnie ze standardami ISO 9001 i ISO 27001.
FAQ – Ordynacja podatkowa od 1 października 2026 r.
- Czy zmiany w Ordynacji podatkowej od 1 października 2026 r. są już uchwalone?
Tak, ustawa została opublikowana w Dzienniku Ustaw. Zasadnicza data wejścia w życie to 1 października 2026 r., ale część przepisów ma inne terminy. - Co zmieni się przy korektach deklaracji przez urząd?
Limit korekty oczywistych błędów w ramach czynności sprawdzających wzrośnie z 5 tys. zł do 10 tys. zł. Dotyczy to błędów rachunkowych, oczywistych omyłek i prostych nieprawidłowości. - Czy przy nadpłacie zawsze trzeba będzie składać osobny wniosek?
Nie, jeżeli nadpłata wynika ze skorygowanej deklaracji, osobny wniosek co do zasady nie będzie potrzebny. Przy nadpłacie większej niż 10 tys. zł trzeba dołączyć pisemne uzasadnienie przyczyn korekty. - Ile podatku będzie mogła zapłacić za podatnika inna osoba?
Limit wzrośnie z 1 tys. zł do 5 tys. zł. Przy większych kwotach trzeba zachować standardowe zasady płatności podatku przez podatnika. - Czy będzie można umorzyć podatek przed terminem płatności?
Tak, nowelizacja wprowadza możliwość wnioskowania o umorzenie podatku przed terminem jego płatności. Będzie to jednak ulga uznaniowa, więc organ nie musi automatycznie wyrazić zgody. - Czy przesłuchania podatkowe będą mogły odbywać się online?
Tak, przesłuchanie strony albo świadka będzie mogło odbyć się zdalnie, jeżeli organ posiada odpowiednie środki techniczne. Nadal będzie to formalna czynność w postępowaniu podatkowym. - Co zmieni się w MDR?
Zniesiony zostanie obowiązek raportowania krajowych schematów podatkowych. MDR będzie koncentrować się przede wszystkim na schematach transgranicznych, z wyłączeniem podatku od wartości dodanej, w tym VAT, oraz akcyzy. - Czy firmy transgraniczne mogą zrezygnować z procedur MDR?
Nie, firmy działające międzynarodowo nadal powinny analizować transakcje i struktury pod kątem MDR. Zmiany ograniczają obowiązki, ale nie likwidują raportowania schematów transgranicznych.
Sprawdź, czy Twoja firma jest gotowa na zmiany w Ordynacji
Sprawdź, jak Warido może pomóc Twojej firmie przygotować procedury korekt, nadpłat, MDR, pełnomocnictw i kontaktu z urzędem po 1 października 2026 roku. Przetestuj współpracę 100% online z dedykowaną księgową i uporządkuj podatki, zanim urząd zrobi pierwszy ruch.
Artykuły zawarte na niniejszej stronie mają wyłącznie charakter informacyjny oraz poglądowy i nie stanowią porady prawnej. Administrator strony/Warido zastrzega, że nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek straty powstałe w wyniku czynności podjętych na podstawie niniejszej publikacji. Jeżeli są Państwo zainteresowani kwestiami poruszonymi w niniejszym artykule, zapraszamy do kontaktu mailowego lub telefonicznego bezpośrednio z nami.
