Spis treści
Skala podatkowa 2026 – ogólne zasady, które trzeba znać
W 2026 roku podatek dochodowy od osób fizycznych nadal rozliczasz według skali podatkowej, jeżeli wybrałeś zasady ogólne. Skala oznacza, że obowiązują dwie stawki: 12% w pierwszym progu oraz 32% w drugim progu (skala podatkowa = opodatkowanie według stawek 12% i 32%). Konstrukcja pozostaje progresywna, czyli wysokość podatku rośnie wraz z dochodem, a nie samym przychodem. System obejmuje również kwotę wolną od podatku, dzięki której część dochodu w ogóle nie jest opodatkowana. Znajomość tych zasad jest kluczowa przy planowaniu umów o pracę, zleceń oraz wyboru formy opodatkowania działalności gospodarczej.
Kwota wolna i kwota zmniejszająca podatek w 2026 roku
Na rok 2026 nadal przewidziano kwotę wolną od podatku w wysokości 30 000 zł rocznie. Oznacza to, że dochód do tej kwoty, opodatkowany skalą, nie generuje należności PIT. Z kwoty wolnej wynika kwota zmniejszająca podatek, która wynosi 3600 zł rocznie, czyli 300 zł miesięcznie. Pracodawca może pomniejszać zaliczkę na podatek o tę wartość, jeśli pracownik złożył oświadczenie PIT-2. Dzięki temu wynagrodzenie „na rękę” jest wyższe, a podatek niższy. Warto pamiętać, że kwota wolna i kwota zmniejszająca dotyczą tylko dochodów rozliczanych według skali podatkowej, a nie ryczałtu lub podatku liniowego.
Pierwszy próg podatkowy 2026 – ile wynosi i kogo dotyczy
Pierwszy próg podatkowy obejmuje dochody od 30 000 zł do 120 000 zł rocznie. W tym przedziale stosuje się stawkę 12%, pomniejszoną o kwotę zmniejszającą podatek. Dochód poniżej 30 000 zł mieści się w kwocie wolnej, więc podatek nie występuje. W praktyce większość pracowników zatrudnionych na jednym etacie, bez dodatkowych źródeł dochodu, mieści się właśnie w pierwszym progu. Przedsiębiorcy rozliczający się na skali wchodzą w ten próg wtedy, gdy dochód firmy po odliczeniu kosztów i składek nie przekracza 120 000 zł. W tym zakresie skala pozostaje taka sama jak w 2025 roku.
Drugi próg podatkowy 2026 – od jakiego dochodu płacisz 32%
Drugi próg podatkowy zaczyna się od dochodu ponad 120 000 zł w skali roku. Stawka 32% dotyczy tylko nadwyżki przekraczającej tę kwotę, a nie całego dochodu. Część dochodu do 120 000 zł nadal jest opodatkowana stawką 12%, po uwzględnieniu kwoty wolnej i kwoty zmniejszającej podatek. Wejście w drugi próg nie oznacza więc nagłego podwojenia podatku od całości zarobków. W praktyce podatek w wysokości 32% pojawia się najczęściej u osób z wysokimi pensjami, znacznymi premiami lub kilkoma źródłami dochodu opodatkowanymi według skali.
Jak liczyć dochód do progów podatkowych w praktyce
Aby sprawdzić, czy w 2026 roku przekroczysz próg 120 000 zł, musisz zacząć od dochodu, a nie od przychodu. Dochód stanowi przychód pomniejszony o koszty uzyskania przychodu oraz obowiązkowe składki społeczne, właściwe dla danej formy zatrudnienia. U pracownika koszty są zryczałtowane, natomiast u przedsiębiorcy wynikają z faktycznych wydatków firmowych. Po obliczeniu dochodu rocznego porównujesz go z linią 120 000 zł. Jeżeli suma nie przekroczy tego poziomu, cały dochód opodatkujesz w pierwszym progu. Gdy natomiast pojawi się nadwyżka, tylko ta część zostanie objęta stawką 32%.
Progi podatkowe 2026 a forma zatrudnienia i forma opodatkowania
Progi podatkowe mają znaczenie tylko dla dochodów rozliczanych według skali podatkowej. Obejmują między innymi umowy o pracę, część umów cywilnoprawnych oraz działalność gospodarczą na zasadach ogólnych. Osoby, które wybrały podatek liniowy, rozliczają dochód stawką 19%, niezależnie od poziomu przychodów. Z kolei ryczałt od przychodów ewidencjonowanych opiera się na stawkach przypisanych do rodzaju działalności i nie korzysta z kwoty wolnej. Z tego powodu decyzja o wyborze formy opodatkowania powinna uwzględniać nie tylko bieżący dochód, lecz także ulgi, możliwość wspólnego rozliczenia z małżonkiem oraz plany na kolejne lata.
Jakie dokumenty przygotować do rozliczenia PIT za 2025 w 2026 roku
Rozliczenie skali podatkowej wymaga zebrania dokumentów potwierdzających zarówno przychody, jak i koszty. Pracownik powinien dysponować informacjami od pracodawcy, na przykład formularzem PIT-11, a także danymi z innych źródeł dochodu. Przedsiębiorca potrzebuje rzetelnej ewidencji przychodów i kosztów, zestawienia zapłaconych składek ZUS oraz danych dotyczących zaliczek na podatek. Dodatkowo trzeba zgromadzić dokumenty do ulg, takich jak ulga na internet, termomodernizację, wydatki na IKZE czy darowizny na organizacje pożytku publicznego. Warto także mieć pod ręką informacje o zapłaconych składkach zdrowotnych, ponieważ w pewnym zakresie wpływają one na rozliczenie podatku.
Progi podatkowe 2026 a zaliczki na PIT i wysokość wypłat w ciągu roku
Progi podatkowe wpływają nie tylko na rozliczenie roczne, lecz także na bieżące zaliczki pobierane z wynagrodzeń. Pracodawca stosuje stawkę 12% do momentu, gdy łączny dochód pracownika w danym roku nie przekroczy 120 000 zł. Po przekroczeniu tego limitu powinien naliczać zaliczki według stawki 32% od nadwyżki, co często powoduje zauważalne obniżenie wynagrodzenia netto. U przedsiębiorców zaliczki wynikają z bieżącego dochodu firmy, który narasta z miesiąca na miesiąc. Jeśli pod koniec roku przychody nagle wzrosną, przekroczenie progu może nastąpić szybciej, niż zakładałeś na początku.
Jak wykorzystać wiedzę o progach podatkowych 2026 w planowaniu finansów
Świadomość, gdzie dokładnie przebiega granica między pierwszym a drugim progiem, pomaga lepiej zarządzać dochodem. Osoby bliskie progu mogą rozważyć przesunięcie części świadczeń na kolejny rok lub skorzystanie z dodatkowych ulg podatkowych. Przedsiębiorcy analizują natomiast, czy określone koszty lub inwestycje wprowadzić jeszcze przed końcem roku, aby obniżyć podstawę opodatkowania. Wiedza o progach przydaje się również przy rozmowach o podwyżce, premiowaniu kadry menedżerskiej oraz ustalaniu poziomu dywidend. Warido wspiera klientów w tej analizie, korzystając z aktualnych danych księgowych i raportów z systemu Enova365. Dzięki temu możesz podejmować decyzje oparte na liczbach, a nie na intuicji, i lepiej przygotować się na skutki progów podatkowych w 2026 roku.
Artykuły zawarte na niniejszej stronie mają wyłącznie charakter informacyjny oraz poglądowy i nie stanowią porady prawnej. Administrator strony/Warido zastrzega, że nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek straty powstałe w wyniku czynności podjętych na podstawie niniejszej publikacji. Jeżeli są Państwo zainteresowani kwestiami poruszonymi w niniejszym artykule, zapraszamy do kontaktu mailowego lub telefonicznego bezpośrednio z nami.
